ΚΛΑΣ. ΦΙΛΟΛΟΓΙΑ

 

Η ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ ΣΤΗΝ ΚΛΑΣΙΚΗ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑ.

 πό τήν μελέτη τς ρχαίας λληνικς γραμματείας ποκομίζουμε πολλά καί μεγάλα διδάγματα, πικρατέστερα τν ποίων μο φαίνεται τι εναι κατά σειρά : τό θικό κουράγιο, ξιοκρατία, τραγική ασθηση τς ζως καί το κόσμου, διαρκής γώνας σέ λα (δέες, πρόσωπα, καταστάσεις, θλητισμός, θέατρο). πίσης μόνιμη ντιπαλότητα μεταξύ το πολιτισμο τς αδος (πική, ρωϊκή ντίληψη) πρός τόν πολιτισμό τς νοχς (λυρική, δραματική ντίληψη).

ν θά θέλαμε ξάλλου νά προσδιορίσουμε τό κυριότερο χαρακτηριστικό τς γραμματείας ατς θά τό ντοπίζαμε νομίζω στό ξς: τά μεγάλα γραμματολογικά εδη στήν ρχαία λλάδα δέν συνυπάρχουν μεταξύ τους, λλά διαδέχονται τό να τό λλο.

Ατή λληλοδιαδοχή συνεπάγεται ντίστοιχη ξέλιξη πολιτεύματος, λλά καί δανικό πρότυπο ζως. Γιά νά περιοριστομε δηλαδή μόνο στά τρία ποιητικά γραμματειακά genres, ταν χουμε πική (ρωική καί διδακτική) ποίηση (μηρος – σίοδος), δέν χουμε κόμη οτε λυρική ποίηση οτε δράμα. Τό ντίστοιχο πολίτευμα εναι βασιλεία, μοναρχία καί τό δεδες ζως εναι ρωας στό πεδίο τς μάχης, στη θάλασσα στό χωράφι. ταν χουμε μεγάλη λυρική ποίηση, δέν πάρχει πιά πος καί δέν πάρχει κόμη δρμα. Τό πολίτευμα γίνεται τυραννία καί τό δεδες ζως ποικίλλει μεταξύ το θλητ, το συμποσιαστ, το νθρώπου τς μόδας, τς μουσικς κ.λ.π. ταν τέλος κυριαρχε τό δρμα (διαίτερα τραγωδία), δέν χουμε πιά οτε μεγάλο πος οτε μεγάλη λυρική ποίηση. Τό ντίστοιχο πολίτευμα εναι δημοκρατία καί τό κυρίαρχο δεδες ζως εναι καλός καί γαθός πολίτης.

πό φιλοσοφική ποψη, κυριότερη διαπίστωση, πού μπορομε νά κάνουμε γιά τήν σωζόμενη ρχαία λληνική γραμματεία, πιστεύω τι εναι διαλεκτική ντίθεση μεταξύ το διαρκος γίγνεσθαι καί τς έναης ρος τν προσωκρατικν φυσικν λιστν φιλοσόφων μέ κορωνίδα τόν ράκλειτο, πρός τό μόνιμο «εναι» καί τήν αώνια σταθερότητα το δεαλισμο, πως ατός κφράζεται πό τήν μεγάλη τριάδα τν θικν φιλοσόφων Σωκράτη, Πλάτωνος, ριστοτέλη. Ατή εναι χαρακτηριστική καί μοναδική πό λες τίς λογοτεχνίες το κόσμου διαπίστωση. Στήν διαμάχη το ποκειμενισμο πρός τόν ντικειμενισμό σχύει ντιπαλότητα μεταξύ το «πάντων χρημάτων μέτρον νθρωπος» το σοφιστ Πρωταγόρα πρός τό «πάντων χρημάτων μέτρον θεός» το Πλάτωνος.

ς δεύτερη περίπτωση θά νέφερα τήν πίσης ντιστικτική ντίθεση μεταξύ «φωτεινο» καί «σκοτεινο», «λογικο» καί «παραλόγου», «ρθολογικο» καί «συγκινησιακο», «λόγου» καί «ργου», «νηφαλιότητας» καί «κστασης», «τόλμης» καί «σωφροσύνης», «πολλωνείου» καί «Διονυσιακο» στοιχείου, πού λα τους συντίθενται στό «μέτρον ριστον» καί «μηδέν γαν», τό ποο δέν ταν τό πάρχον, λλά τό ζητούμενο. Ατή γωνία σύνθεσης ποτελε καί τήν πεμπτουσία τς ρχέτυπης λληνικς ψυχς πό τά μυκηναϊκά χρόνια μέχρι καί σήμερα διαλείπτως.

Τό πεδίο, πού ς νθρωπο καί πανεπιστημιακό δάσκαλο μέ πασχολε πολύ ντονα, εναι γλσσα. πως γλσσα εναι τό αμα το πολιτισμο τσι καί τό αμα πό μορφή θελοντικς αμοδοσίας εναι γλσσα το νθρωπισμο. Στό βάθος δηλαδή ντηχε κενος λόγος το Σολωμο πό τόν Διάλογο : «μήγαρις χω τίποτις λλο στό νο μου πάρεξ λευθερία καί γλώσσα;». Τή γλσσα δέν τήν ντιμετωπίζω ς κώδικα πικοινωνίας καί ργανο φιλολογίας, λλά πρωτίστως ς φορέα ξιν. Δηλαδή νας λαός, καί ν προκειμέν λληνικός, μέ τή γλσσα καί τή λογοτεχνία πού δημιουργε μ’ ατή, δείχνει τήν πραγματική του διοσυγκρασία καί χουμε νά κάνουμε δ μ’ να παγκόσμια μοναδικό φαινόμενο : τι δηλαδή τό διάσπαστο continuum το λληνισμο φείλεται πρωτίστως στή χρήση τς διας γλώσσας πό τό πρώιμο Μυκηναϊκό παρελθόν το λληνισμο μέχρι σήμερα, περίπου 5.000 χρόνια. Οτε κινεζικός πολιτισμός, πού θεωρεται πίσης ρχαιότατος, δέν θά μποροσε νά καυχηθε γιά κάτι τέτοιο, γιατί κε εχαμε μακρές διακοπές στή χρήση τς κινεζικς, μέ πικράτηση λλων γλωσσν. Ατά λα, νεξαρτήτως πό τό σύστημα γραφς. Γιατί ποκρυπτογράφηση τς Γραμικς Β καί σύγχρονη ρευνα δειξαν τι λληνικά μιλοσαν ο Μυκηναοι καί Μινωίτες, λλά σέ χι λφαβητική γραφή.

Στήν κλίμακα τν προσωπικν ξιν βάζω πρώτη τη συμπόνοια το νθρώπου γιά κάθε νθρωπο, μόνο καί μόνο πειδή εναι νθρωπος καί ποφέρει, πως κφράζεται κυρίως μέ τή φιλοσοφία καί τήν τέχνη τν ρχαίων λλήνων καί μέ τό δοκίμιο το λμπερ Καμύ μύθος το Σισύφου. Δεύτερη τήν ξιοκρατία καί τήν εγεν μιλλα. Τρίτη τήν δημοκρατία καί τήν λευθερία. Τέταρτη τήν κλασική παιδεία καί τήν λληνική γλσσα, καί πέμπτη ξία τόν μπρακτο νθρωπισμό, πως κφράζεται κυρίως μέ ργα γάπης καί λληλεγγύης, διαίτερα μέ τήν θελοντική αμοδοσία.

 

6 responses

3 12 2008
ΑΝΔΡΙΑΝΑ ΔΡΟΣΟΥ

ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΕΡΓΟ ΣΑΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΣΑΣ.

ΜΕ ΕΚΤΙΜΗΣΗ
Α. ΔΡΟΣΟΥ

24 01 2009
ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Ο ΤΑΜΥΝΕΥΣ

ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ ΣΥΝΕΛΛΗΝΑ.ΗΡΘΕ Η ΩΡΑ ΝΑ ΒΡΟΥΜΕ ΤΗΝ ΓΝΗΣΙΑ ΠΑΤΡΩΑ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΜΑΣ

25 01 2009
ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ Α.

Από παιδί αναζητούσα το » δάσκαλο»(τον άνθρωπο που θα μου ενέπνεε αξίες ,πάθος για δουλειά και όραμα) . Είχα την τύχη , την ευτυχία και την τιμή να το συναντήσω στα δεκαεννέα μου χρόνια στο Πανεπιστήμιο
Πατρών. Είμαι πανευτυχής που έχω την ευκαιρία να το συναντώ και πάλι
στο διαδίκτυο(- το περίμενα άλλωστε χρόνια-).
Συγχαρητήρια για το έργο σας και καλή συνέχεια! Βαδίζουμε στα βήματά σας!

8 02 2009
ΒΕΡΑ ΡΟΔΗ, ποιήτρια

Συγχαρητήρια!! Συγχαρητήρια!! Συγχαρητήρια!!!!
ΣΕ ΖΗΛΕΥΩ ΜΕ ΠΟΛΛΗ ΑΓΑΠΗ

ΒΕΡΑ

24 07 2009
Γεωργία Παντίδου

Χάρηκα πολύ που συνάντησα τυχαία την ιστοσελίδα σας, κ. Παναγόπουλε!Ήμουν φοιτήτριά σας στη Φιλολογία Αθήνας πριν 22 χρόνια! Θα σας επισκέπτομαι τακτικά. Πάντα θυμάμαι τις γεμάτες πάθος και ένταση παραδόσεις των μαθημάτων σας και ειδικά τις αναφορές σας στον Umberto Eco!

Να είστε πάντα καλά!

30 10 2009
ΒΕΡΑ ΡΟΔΗ

Έξω βρέχει… Ο χρόνος τρέχει… Θα σε ξανάβρω… ΟΣΟΝΟΥΠΩ… ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΔΥΟ ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΜΟΥ… 1ον ΟΙ «ΠΟΙΗΤΙΚΕΣ ΜΥΘΙΣΤΟΡΙΕΣ» και 2ον ΤΑ «ΕΡΩΤΙΚΑ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ». Εκδ. ΟΔΟΣ ΠΑΝΟΣ. Σε αγαπώ πάντα το ίδιο και σε θαυμάζω…

ΒΕΡΑ ΡΟΔΗ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s




Αρέσει σε %d bloggers: